Yên Bái

10+ Lễ Hội Ở Yên Bái Nổi Tiếng & Đặc Sắc, Thu Hút Du Khách

Hàng năm tại Yên Bái có rất nhiều lễ hội được tổ chức bởi đồng bào các dân tộc vùng núi như người Tày, người Dao, người Thái,… Những lễ hội này sẽ mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, tôn vinh nét đẹp trong đời sống sinh hoạt của người dân. Hãy cùng khám phá một số lễ hội ở Yên Bái vô cùng nổi tiếng mà bạn nên thăm thú và trải nghiệm khi du lịch đến vùng đất này.

Lễ hội Đền Mẫu Thác Bà

Cứ vào ngày 9 tháng giêng âm lịch hàng năm, đông đảo người nhân cùng du khách thập phương lại nô nức dự một trong những lễ hội ở Yên Bái nổi tiếng nhất đó là hội Đền Mẫu Thác Bà thuộc thị trấn Thác Bà, huyện Yên Bình.

Lễ hội này xuất phát từ thời các vua Hùng, khi một nàng công chúa tên Minh Đạt được cắt cử trông coi vùng sông Chảy Thác Bà đã dạy dân khai khẩn đất hoang, trồng lúa, dệt vải. Sau này khi bà mất đã được nhân dân nhớ ơn tôn kính và lập đền thờ phụng tại Thác Bà.

yên bái, 10+ lễ hội ở yên bái nổi tiếng & đặc sắc, thu hút du khách

Lễ hội Đền Thác Bà gồm hai phần chính đó là phần lễ và phần hội. Phần lễ với những nghi thức truyền thống trang trọng, mở đầu là phần rước kiệu được chia làm 3 hướng. Hướng thứ nhất là rước kiệu hoa, kiệu võng và kiệu bát cống, hướng thứ hai rước lễ vật gồm 8 mâm từ hồ xanh lên gồm chè kho, bánh, hoa, quả và hướng thứ ba rước cá từ Hồ Thác Bà vào.

Hòa chung với tiếng trống hội xuân rộn rã thúc giục là dòng người tấp nập đội lễ ra đền thánh tâm cung kính, gạt bỏ hết mọi điều ác để hướng thiện. Sau phần rước kiệu chính là phần lễ tế mẫu, lễ dâng hương, lễ dâng hoa,… Tất cả mọi nghi lễ rước, tế, dâng hương đều thể hiện tấm lòng thành kính, biết ơn của dân làng đối với công ơn của người xưa.

Lễ hội múa Mỡi dân tộc Mường

Lễ hội ở Yên Bái tiếp theo mà bạn nên tham gia đó là lễ hội múa Mỡi dân tộc Mường được tổ chức vào dịp đầu năm mới thường là mùng 3 tháng Chạp tại thôn Ao Luông II, xã Sơn A, huyện Văn Chấn.

yên bái, 10+ lễ hội ở yên bái nổi tiếng & đặc sắc, thu hút du khách

Lễ hội này là dịp để con cháu cảm ơn tổ tiên đã phù hộ che chở cho con cháu làm ăn phát đạt, gặp nhiều may mắn, mưa thuận gió hòa, thúc lúa đầy bồ,… suốt một năm qua. Theo như những người già trong làng kể lại, lễ hội mùa Mỡi đã có từ rất lâu, thậm chí không có ai nhớ rõ nó có từ khi nào. Tất cả những gì họ biết là hàng năm cứ vào dịp đầu năm mới mọi người sẽ tụ tập nhau lại để múa mời tổ tiên xuống trần gian vui chơi, nhảy múa cùng con cháu.

Lễ hội múa Mỡi được coi là lễ hội truyền thống mang ý nghĩa to lớn trong đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào dân tộc Mường. Bởi nó thể hiện những khát vọng và ước mơ của người Mường về cuộc sống tự do vươn tới ấm no, hạnh phúc.

Lễ hội đình làng Dọc

Lễ hội đình làng Dọc là một trong những lễ hội ở Yên Bái mang đậm sắc thái của người Kinh và người Tày cổ. Lễ hội này thường được tổ chức 2 kỳ trong năm, vào mồng 3 mồng 4 tháng Giêng âm lịch và 13, 14 tháng 7 âm lịch.

Lễ hội đình làng Dọc là dịp nhân dân huyện Trấn Yên, Yên Bái cầu cho mạ xanh lúa tốt, cuộc sống an lành, nhà nhà no ấm. Lễ hội có sự pha trộn giữa nghi thức tế lễ của người Kinh với các điệu múa xòe then của dân tộc Tày. Phần lễ cúng Thành hoàng, tổ tiên cùng các bậc tiền bối có công khai khẩn vùng đất này gồm 4 mâm cỗ chay và 27 mâm cỗ mặn, riêng lễ tháng 7 sẽ có thêm thịt trâu hay thịt dê.

yên bái, 10+ lễ hội ở yên bái nổi tiếng & đặc sắc, thu hút du khách

Trải qua bao nhiêu thăng trầm của lịch sử cùng với sự tàn phá của chiến tranh, lễ hội đình làng Dọc đã trở thành minh chứng cho sức sống mãnh liệt của các giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc, mang đậm nét tâm linh của đồng bào các dân tộc Trấn Yên. Bên cạnh đó, lễ hội đình làng Dọc cũng là dịp thắt chặt tình đoàn kết giữa các dân tộc Tày, Kinh, Thái và nhớ đến công ơn của tổ tiên, cha ông đã có công khai khẩn ra mảnh đất này.

Lễ hội Bung Lổ của người Dao Họ

Lễ Bung Lổ của người Dao Họ hay còn được biết đến với cái tên lễ hội Cầu mưa truyền thống được tổ chức tại xã Đông An, huyện Văn Yên. Lễ hội này mang đậm giá trị văn hóa truyền thống độc đáo làm nên bản sắc dân tộc của người Dao Họ.
Lễ hội Bung Lổ của dân tộc Dao được tổ chức từ ngày 5 đến 15 tháng 5 âm lịch, để họ cầu trời đất, Ngọc Hoàng, Thiên Lôi và các đấng thần linh, tổ tiên, ông bà phù hộ cho dân làng một năm mưa thuận, gió hòa, làm ăn thuận lợi, mùa màng bội thu, thúc lợn đầy nhà,… So với những lễ hội ở Yên Bái khác, lễ hội Bung Lổ do thầy mua giữ vai trò chủ đạo trong suốt tiến trình diễn ra lễ hội.

yên bái, 10+ lễ hội ở yên bái nổi tiếng & đặc sắc, thu hút du khách

Trong lễ hội Bung Lổ, các lễ vật và dụng cụ liên quan quan đến nghi lễ như lợn, gà, rượu, gạo, hương,… đều được chủ nhà lo liệu. Lễ vật cần thiết trên bàn thờ chỉ đơn giản là 1 mâm cúng và các lễ vật chỉ mang tính chất tượng trưng, ý tưởng. Mâm cúng đơn giản, chỉ có mấy thẻ hương, nước chèn, chén cùng toàn bộ sớ sẽ thầy viết trong 6 ngày được để lên bàn thờ trong suốt quá trình diễn ra nghi lễ.

Lễ hội đền Nhược Sơn

Lễ hội đền Nhược Sơn được tổ chức vào ngày 20 tháng 9 âm lịch hàng năm tại xã Châu Quế Hạ, huyện Văn Yên. Đây là một trong những lễ hội ở Yên Bái thu hút đông đảo bà con và du khách thập phương đến dâng hương tại đền để tưởng nhớ công lao của Hà Chương và cầu cho cuộc sống được ấm no hạnh phúc.

Tương truyền rằng, đền Nhược Sơn thờ ngài Hà Khắc Chương, một nhân võ tướng thời Trần có công đóng góp to lớn trong việc giữ vùng biên cương phía Bắc. Trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông lần thứ hai, ông đã đánh đuổi quân nguyên từ Phú Thọ theo đường hồng lên Yên Bái tới Châu Quế Thổ. Sau đó, Hà Khắc Chương bị thương nặng và chết, thi hài sau đó đã được đưa sang sông và chôn cất tại cửa thác Nhược Sơn.

yên bái, 10+ lễ hội ở yên bái nổi tiếng & đặc sắc, thu hút du khách

Đền thờ Nhược Sơn được xây dựng khá đặc biệt khi quay mặt sang hướng Bắc, có hình thể không đều, kết cấu theo kiểu chức đinh với diện tích mặt bằng là 191.440m. Trong đèn có trên 10 di vật bao gồm chuông đồng, các ô chữ, tượng Hà Chương được đúc bằng đồng cao su, bát nhang,…

Lễ cấp sắc của người Dao Đỏ

Lễ cấp sắc của người Dao Đỏ là lễ hội đặc sắc bậc nhất của đồng bào dân tộc sinh sống tại xã Phúc Lợi, huyện Lục Yên. Đây là một trong những nghi lễ quan trọng của người Dao Đỏ nhằm công nhận sự trưởng thành của người đàn ông hoặc phụ nữ. Đồng thời thông qua lễ hội người dân sẽ cầu mong cho cuộc sống may mắn, bình an, giáo dục con em biết hiếu thảo với cha mẹ, ông bà.

yên bái, 10+ lễ hội ở yên bái nổi tiếng & đặc sắc, thu hút du khách

Trong lễ này, sau bước báo cáo tổ tiên của các thầy cúng, tiếng trống chiêng của lễ cấp sắc sẽ vang lên báo hiệu buổi lễ cấp sắc của gia đình bắt đầu. Sau đó, các thầy cúng cùng các cặp vợ chồng là con cái trong gia đình chào hỏi nhau trước bàn thờ tổ tiên để bắt đầu thủ tục của lễ.

Lễ hội cấp sắc diễn ra bắt đầu từ nghi lễ báo cáo của các thầy cúng, sau đó là tiếng trống chiêng bắt đầu lễ cấp sắc. Ở ngày đầu tiên khi lễ hội diễn ra, các cặp con cái trong gia đình sẽ được ăn một bữa cơm đầy đủ rượu thịt. Sau đó họ sẽ tắm rửa sạch sẽ, mặc lễ phục mới và thực hiện cơm chay cho tới khi lễ hội kết thúc.

Lễ hội Xên Mường của đồng bào Thái Mường Lò

Lễ hội Xên Mường của người Thái Mường Lò thường được tổ chức vào mùa hoa ban nở trắng núi rừng đó là vào khoảng tháng Giêng hoặc tháng 2 âm lịch. Lễ hội này được diễn ra tại khu vực Chi nhánh Bảo Tàng Nghĩa Lộ nhằm tưởng nhớ đến các vị thần đã khai sáng ra Mường, đồng thời cầu mong cho người Thái được ấm no, hạnh phúc.

Lễ hội Xên Mường sẽ do ông mo nghè, người trông coi thần quyền cho chủ mường và hội phụ lão đứng ra tổ chức. Lễ hội này lấy áo của các vị lãnh đạo xã làm vật tế, lễ vật sẽ do người dân toàn mường đóng góp.

yên bái, 10+ lễ hội ở yên bái nổi tiếng & đặc sắc, thu hút du khách

Ở phần lễ cúng, ngoài các lễ vật như vòng cổ: vòng tay bằng bạc, các cuộn vải sải, vải thổ cẩm, người dân còn phải chế biến thêm các món ăn từ thịt trâu. Còn ở phần hội, các trò chơi dân gian tập thể như ném còn, đua ngựa, bắn nó,… sẽ được tổ chức thu hút sự tham gia đông đảo của người dân Thái Mường Lò và du khách tham quan.

Lễ hội Lồng Tồng của người Tày

Để chào đón năm mới tới, người Tày sẽ tổ chức lễ hội Lồng Tồng hay còn gọi là lễ cầu mùa tại xã Kiên Thành, huyện Trấn Yên. Đây là một trong những lễ hội ở Yên Bái đặc sắc nhất được tổ chức vào đúng ngày rằm tháng Giêng. Tại lễ hội người dân đồng bào Tày sẽ cầu cho mưa thuận gió hòa, cây cối sinh sôi nảy nở, người người được ấm no.

yên bái, 10+ lễ hội ở yên bái nổi tiếng & đặc sắc, thu hút du khách

Giống như các lễ hội khác, lễ hội Lồng Tồng của người Tày cũng được chia làm hai phần đó là phần lễ và phần hội. Trong khi phần lễ được diễn ra với những nghi thức truyền thống trang trọng, mở đầu là phần rước hoa quả, cỗ bánh. Thì phần hội được tổ chức rất sôi nổi và nhộn nhộn nhịp với sự tham gia của hàng nghìn người dân trong xã và du khách thập phương với các trò chơi dân gian như bắn nỏ, đánh yến, đẩy gậy, ném còn,….

Tham gia lễ hội này, bạn sẽ thấy được nét sinh hoạt cộng đồng đặc sắc, chứa đựng nhiều giá trị nhân văn tôn vinh nét đẹp văn hóa của người Tày với mong ước mùa màng bội thu khỏe mạnh cùng một năm mới nhiều điều tốt lành.

Trên đây là một số lễ hội ở Yên Bái được các dân tộc vùng cao tổ chức hàng năm để cầu chúc một năm mới nhiều điều tốt lành, mưa thuận gió hòa, ấm no hạnh phúc. Nếu có dịp ghé thăm Yên Bái, đừng quên tham gia các lễ hội này để có thêm hiểu biết về những nét đẹp văn hóa và đời sống tinh thần của đồng bào dân tộc nơi đây nhé.

Đăng bởi: Hiển Tín

Từ khoá : yên bái