10 Bài thơ NỔI TIẾNG nhất của nhà thơ Xuân Quỳnh

Nhà thơ Xuân Quỳnh là một nữ thi sĩ tiêu biểu nhất của nền thơ ca hiện đại Việt Nam. Thậm chí, Xuân Quỳnh còn được mệnh danh là "Nữ hoàng của thi ca và tình yêu". Thơ của bà luôn chứa đựng niềm đam mê, khát khao hạnh phúc trong tình yêu lứa đôi cũng như trong cuộc sống đời thường. Hãy cùng Tikibook tìm hiểu sâu hơn về nhà thơ Xuân Quỳnh cũng như những tác phẩm nổi tiếng của bà nhé!

Tổng quan về cuộc đời nhà thơ Xuân Quỳnh

Nhà thơ Xuân Quỳnh sinh năm 1942, mất năm 1988, bà có tên đầy đủ là Nguyễn Thị Xuân Quỳnh. Quê quán: xã Văn Khê, thị xã Hà Đông, tỉnh Hà Tây (nay là phường La Khê, quận Hà Đông, Hà Nội). Tên tuổi của bà gắn liền với nhiều tác phẩm thơ ca đi vào lòng người. Nổi bật là tác phẩm: Sóng (sáng tác năm 1967), Thuyền và biển (năm 1982), Thơ tình cuối mùa thu,...Với nhữn cống hiến to lớn của mình cho nghệ thuật, nhà thơ Xuân Quỳnh đã nhận được rất nhiều những giải thưởng danh giá như "Giải thưởng Nhà nước" và "Giải thưởng Hồ Chí Minh".

Đôi nét về sự nghiệp của nhà thơ Xuân Quỳnh

Xuân Quỳnh vốn là một cô gái yêu văn thơ, nghệ thuât và ca múa nhạc, chính vì vậy năm khi mới chỉ 13 tuổi (năm 1955), Xuân Quỳnh đã được tuyển thẳng vào Đoàn Văn công nhân dân Trung ương và được đào tạo thành diễn viên múa. Xuân Quỳnh đã nhiều lần đi biểu diễn ở trong và ngoài nước. Bà đã từng dự Đại hội thanh niên sinh viên thế giới năm 1959 tại Vienna (Áo).

- Từ năm 1962 - 1964, Xuân Quỳnh đã học tại Trường bồi dưỡng những người viết văn trẻ (khoá I) của Hội Nhà văn Việt Nam. Sau 2 năm học, bà vào làm tại báo Văn nghệ, báo Phụ nữ Việt Nam.

- Năm 1967, Xuân Quỳnh trở thành ủy viên Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam khoá III

- Năm 1973, Xuân Quỳnh kết hôn với nhà viết kịch, nhà thơ Lưu Quang Vũ (đây là người chồng thứ 2 của bà kém bà 6 tuổi)

- Từ năm 1978-1988, Xuân Quỳnh làm biên tập viên tại Nhà xuất bản Tác phẩm mới.

- Ngày 29/8/1988, Xuân Quỳnh cùng chồng (Lưu Quang Vũ) và con trai 13 tuổi đã mất trong một vụ tai nạn giao thông tại đầu cầu Phú Lương, thị xã Hải Dương (nay là thành phố Hải Dương), tỉnh Hải Dương.

- Năm 2001, Xuân Quỳnh được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật.

- Ngày 30/3/2017, Xuân Quỳnh được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật với hai tập thơ là Lời ru mặt đất và Bầu trời trong quả trứng (được Cố Chủ tịch nước Trần Đại Quang ký quyết địn phong tặng).

- Ngày 6/10/2019, nhân dịp kỉ niệm 77 năm ngày sinh, nhà thơ Xuân Quỳnh đã được Google chính thức thay đổi ảnh đại diện logo trên trang chủ của mình thành bức hoạ cách điệu mang dáng hình của chính nhà thơ Xuân Quỳnh cùng với hình ảnh con thuyền lướt trên sóng và đàn chim trên bầu trời. Xuân Quỳnh đã trở thành danh nhân Việt Nam thứ 3 và là người phụ nữ Việt Nam đầu tiên được Google vinh danh.

Những nét nghệ thuật, cảm xúc chủ đạo trong các tác phẩm của nhà thơ Xuân Quỳnh

Nhắc đến thơ của nhà thơ Xuân Quỳnh, ai cũng cảm nhận được sự mộc mạc, tự nhiên, là những khát khao hạnh phúc, đắm say trong tình yêu nhưng đôi lúc cũng rất đau khổ, suy tư. Đọc thơ của Xuân Quỳnh ta dường như đang được đọc một cuốn nhật ký với một phong cách viết rất độc đáo, rất riêng khi thì yêu đời, say mê khi lại sắc sảo, sâu cay. 

Những tác phẩm của nhà thơ Xuân Quỳnh không chỉ được giới yêu thơ hâm mộ, mà còn nhiều tác phẩm của bà được phổ nhạc rất thành công, ai ai cũng nghêu ngao hát những ca từ "Chỉ có thuyền mới hiểu... Biển mênh mông nhường nào?; Chỉ có biển mới biết.... Thuyền đi đâu..., về đâu....?" (Trích "Thuyền và biển").

Bài thơ nổi tiếng nhất của nhà thơ Xuân Quỳnh

1. Sóng (1967)

Nhắc đến bài thơ Sóng - thì ai cũng biết ngay đây là một sáng tác nổi tiếng của nhà thơ Xuân Quỳnh - tác phẩm mà mỗi lứa tuổi học sinh đều được học trong trường trình Văn học - THPT. Bài thơ được nhà thơ Xuân Quỳnh sáng tác năm 1967, in trong tập “Hoa dọc chiến hào” và được xuất bản năm 1968. Bài thơ là nguồn cảm xúc thực của chính tác giả khi tác giả có chuyến đi đến vùng biển Diêm Điền (Thái Bình). Với tuổi đời còn rất trẻ (25 tuổi), Xuân Quỳnh luôn mang trong mình sự trẻ trung, yêu đời, yêu cuộc sống.

Qua hình tượng con Sóng, nhà thơ Xuân Quỳnh muốn nói về những cảm xúc trong tình yêu, luôn tha thiết, nồng nàn, khát vọng, chung thủy, sắc son vượt lên trên mọi giới hạn của đời người. Người con gái luôn mong mỏi, hi vọng và có niềm tin vững chắc vào tình yêu. Đây cũng chính là phong cách thơ tiêu biểu của Xuân Quỳnh.

Sóng - Xuân Quỳnh, dữ dội và dịu êm

Dữ dội và dịu êm

Ồn ào và lặng lẽ

Sông không hiểu nổi mình

Sóng tìm ra tận bể.

Ôi con sóng ngày xưa

Và ngày sau vẫn thế

Nỗi khát vọng tình yêu

Bồi hồi trong ngực trẻ.

Trước muôn trùng sóng bể

Em nghĩ về anh, em

Em nghĩ về biển lớn

Từ nơi nào sóng lên?

Sóng bắt đầu từ gió

Gió bắt đầu từ đâu?

Em cũng không biết nữa

Khi nào ta yêu nhau.

Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm không ngủ được

Lòng em nhớ đến anh

Cả trong mơ còn thức.

Dẫu xuôi về phương bắc

Dẫu ngược về phương nam

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh – một phương.

Ở ngoài kia đại dương

Trăm nghìn con sóng đó

Con nào chẳng tới bờ

Dù muôn vời cách trở.

Cuộc đời tuy dài thế

Năm tháng vẫn đi qua

Như biển kia dẫu rộng

Mây vẫn bay về xa.

Làm sao được tan ra

Thành trăm con sóng nhỏ

Giữa biển lớn tình yêu

Để ngàn năm còn vỗ.

2. Thuyền và biển

Thuyền và biển - một bài thơ mang đậm những tâm tư, tình cảm của người con gái, luôn dành hết những chân thành, sâu sắc cho người mình yêu. Điều đó cũng như tình yêu mà "Biển" dành cho "Thuyền" vậy. Thuyền và Biển chính là một cặp không thể tách rời trong cuộc hành trình trên đại dương bao la, rộng lớn. Hình ảnh đại dương cũng chính là bến bờ hạnh phúc mà bất cứ cặp đôi nào cũng mong muốn sẽ đi được đến tận cùng. Trên cin đường đó không phải chỉ là sự yên bình, êm ả, mà song song với đó là những bão tố, phong ba, là những cánh chim hải âu bay vờn, là những giận hờn vô cớ khiến cho "Biển ào ạt xô thuyền". Những với tất cả tình yêu cháy bỏng, sự chân thành, sâu sắc thì cả biển và thuyền đều đến được bến bờ hạnh phúc giống như Anh và Em vậy!

 thuyền và biển, chỉ có thuyền mới hiểu, biển mênh mông nhường nào

Em sẽ kể anh nghe

Chuyện con thuyền và biển"

 

Từ ngày nào chẳng biết

Thuyền nghe lời biển khơi

Cánh hải âu, sóng biếc

Đưa thuyền đi muôn nơi.

 

Lòng thuyền nhiều khác vọng

Và tình biển bao la

Thuyền đi hoài không mỏi

Biển vẫn xa ... còn xa.

 

Những đêm trăng hiền từ

Biển như cô gái nhỏ

Thầm thì gửi tâm tư

Quanh mạn thuyền sóng vỗ.

 

Cũng có khi vô cớ

Biển ào ạt xô thuyền

Vì tình yêu muôn thuở

Có bao giờ đứng yên?

 

Chỉ có thuyền mới hiểu

Biển mênh mang nhường nào

Chỉ có biển mới biết

Thuyền đi đâu, về đâu.

 

Những ngày không gặp nhau

Biển bạc đầu thương nhớ

Những ngày không gặp nhau

Lòng thuyền đau - rạn vỡ.

 

Nếu từ giã thuyền rồi

Biển chỉ còn sóng gió

Nếu phải cách xa anh

Em chỉ còn bão tố.

(Bài thơ được in trong tập “Chồi biếc” của XUÂN QUỲNH, xuất bản năm 1963. Năm 1981 được nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu phổ nhạc năm 1981). 

3. Thơ tình cuối mùa thu

Tiếp nối về chủ đề Tình yêu chính là bài thơ Thơ tình cuối mùa thu - mà nhà thơ Xuân Quỳnh đã sáng tác. Với những câu từ nhẹ nhàng, thiết tha gợi lên trong lòng người đọc một thứ tình cảm rất lạ. Bài thơ cho người đọc thấy được những cung bậc, cảm xúc của tình yêu. Cái đẹp, cái bất tử của tình yêu đâu phải là những cảm xúc rung động thuở ban đầu mà Tình yêu sẽ đẹp mãi nếu ta có một trái tim biết yêu, dám yêu đến mãnh liệt như chính nhà thơ vậy!

 thơ tình cuối mùa thua, cuối trời mây trắng bay

Cuối trời mây trắng bay

Lá vàng thưa thớt quá

Phải chăng lá về rừng

Mùa thu đi cùng lá

 

Mùa thu ra biển cả

Theo dòng nước mênh mang

Mùa thu và hoa cúc

Chỉ còn anh và em

Chỉ còn anh và em

Là của mùa thu cũ

 

Chợt làn gió heo may

Thổi về xao động cả

Lối đi quen bỗng lạ

Cỏ lật theo chiều mây.


Đêm về sương ướt má

Hơi lạnh qua bàn tay

Tình ta như hàng cây

Đã bao mùa gió bão

Tình ta như dòng sông

Đã yên ngày thác lũ.

 

Thời gian như là gió

Mùa đi cùng tháng năm

Tuổi theo mùa đi mãi
Chỉ còn anh và em.

 

Chỉ còn anh và em

Cùng tình yêu ở lại...

Kìa bao người yêu mới

Đi qua cùng heo may

Chỉ còn anh và em

Cùng tình yêu ở lại...

Xuất bản: Bài thơ "Thơ tình cuối mùa thu" nằm trong tập thơ "Tự hát" của nhà thơ Xuân Quỳnh, xuất bản lần đầu năm 1984. Với những câu từ mộc mạc, thấm đượm tình cảm cùng lối viết rất tinh tế, bài thơ đã được nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu phổ nhạc thành bài hát Thư tình cuối mùa thu - mãi ghi sâu trong lòng khán giả yêu thơ cũng như yêu âm nhạc.

4. Tự hát

Bất cứ ai khi nghe thấy câu thơ:

"Em trở về đúng nghĩa Trái - tim - em

Là máu thịtm, đời thường ai chẳng có..."

Thì chắc chắn sẽ nhớ ngay đến nữ nhà thơ Xuân Quỳnh xinh đẹp và đầy tài năng. Bà đã cống hiến cho nền văn học nước nhà một kho tàng những bài thơ tình nổi tiếng. Và phải kể đến ở đây chính là bài thơ Tự hát - nhà thơ Xuân Quỳnh. Thơ tình của Xuân Quỳnh rất giàu cảm xúc, điều đó được thể hiện bởi sự e ấp, nhẹ nhàng nhưng luôn chứa đầy những trăn trở về tình yêu, về hạnh phúc. Đối với nhà thơ Xuân Quỳnh, Yêu chính là lẽ sống và nhà thơ luôn nhìn nhận tình yêu bằng cả trái tim mình. Bài thơ Tự hát - chính là tự mình hát lên bài ca về tình yêu, tự mình nói nên nỗi lòng của chính mình hay chính là những phút trải lòng của một người đàn bà đã qua những thăng trầm trong hành trình kiếm tìm hạnh phúc. Hạnh phúc không phải tự nhiên mà có, hạnh phúc cũng không phải là đi chiếm đoạt mà Hạnh phúc chính là sự sẻ chia, là gánh vác, là trách nhiệm, là một hành trình phải vượt qua những thử thách, chông gai và yêu cả khi CHẾT đi rồi. Đó chính là tình yêu của Xuân Quỳnh và chính là triết lí về yêu của nhà thơ.

Tự hát- xuân quỳnh, em trở về đúng nghĩa trái tim em

Chả dại gì em ước nó bằng vàng
Trái tim em, anh đã từng biết đấy
Anh là người coi thường của cải
Nên nếu cần anh bán nó đi ngay

Em cũng không mong nó giống mặt trời
Vì sẽ tắt khi bóng chiều đổ xuống
Lại mình anh với đêm dài câm lặng
Mà lòng anh xa cách với lòng em

Em trở về đúng nghĩa trái tim
Biết làm sống những hồng cầu đã chết
Biết lấy lại những gì đã mất
Biết rút gần khoảng cách của yêu tin

Em trở về đúng nghĩa trái-tim-em
Biết khao khát những điều anh mơ ước
Biết xúc động qua nhiều nhận thức
Biết yêu anh và biết được anh yêu

Mùa thu nay sao bão giông nhiều
Những cửa sổ con tàu chẳng đóng
Dải đồng hoang và đại ngàn tối sẫm
Em lạc loài giữa sâu thẳm rừng anh

Em lo âu trước xa tắp đường mình
Trái tim đập những điều không thể nói
Trái tim đập cồn cào cơn đói
Ngọn lửa nào le lói giữa cô đơn

Em trở về đúng nghĩa trái-tim-em
Là máu thịt, đời thường ai chẳng có
Cũng ngừng đập lúc cuộc đời không còn nữa
Nhưng biết yêu anh cả khi chết đi rồi

* Năm sáng tác: Bài thơ "Tự hát" được nhà thơ Xuân Quỳnh sáng tác năm 1984 và được in trong tập thơ cùng tên "Tự Hát" do nhà xuất bản Tác phẩm mới ấn hành)

5. Hoa cỏ may

Hoa cỏ may - một loài hoa dân dã, đồng nội không kiêu kì, không hương sắc nhưng vẫn đủ làm xao xuyến lòng người. Hoa cỏ may chính là chủ đề, là cảm hứng để nhà thơ Xuân Quỳnh viết lên những áng thơ hay, chan chứa tình cảm trong bài thơ cùng tên 'Hoa cỏ may".

Mở đầu bài thơ là hình ảnh xao xuyến của đất trời, với nắng, với gió và cả khung cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp lúc giao mùa đã gợi lên trong lòng tác giả những kỉ niệm, những sự tiếc nuối, suy tư. Dường như chính nhà thơ còn giật mình thảng thốt trước sự giao mùa của đất trời đến nhanh như thế! Thiên nhiên được gợi lên với một chiếc lá rơi, một bờ cát trắng hiu quạnh đợi bóng thuyền và một dòng sông xanh nước đong đầy là cho nhà thơ ngẩn ngơ, nhung nhớ về những kỉ niệm đã qua. Bạn hãy cùng Tikibook ngâm những vần thơ đầy tình cảm này nhé!

Hoa cỏ may- xuân quỳnh, cát vắng sông đầy cây ngẩn ngơ

Cát vắng, sông đầy, cây ngẩn ngơ,
Không gian xao xuyến chuyển sang mùa.
Tên mình ai gọi sau vòm lá,
Lối cũ em về nay đã thu.

Mây trắng bay đi cùng với gió,
Lòng như trời biếc lúc nguyên sơ.
Đắng cay gửi lại bao mùa cũ,
Thơ viết đôi dòng theo gió xa.

Khắp nẻo dâng đầy hoa cỏ may
Áo em sơ ý cỏ găm đầy
Lời yêu mỏng mảnh như màu khói,
Ai biết lòng anh có đổi thay?

Xuất bản: Bài thơ Hoa Cỏ May - Xuân Quỳnh, nằm trong tập thơ cùng tên "Hoa Cỏ May", được xuất bản năm 1989.

6. Nói cùng anh

Đối với nữ thi sĩ XUÂN QUỲNH, thì chủ đề tình yêu chính là một chủ đề bất hủ, chảy xuyên suốt trong những tác phẩm của bà. Tình yêu của nhà thơ luôn đủ đầy những cung bậc cảm xúc. Và cũng chính từ đó mà những câu thơ chan chứa tình cảm trong bài thơ "Nói cùng anh"- Xuân Quỳnh đã thu hút hàng ngàn khán giả, hàng triệu con tim yêu mến. 

Đến với bài thơ "Nói cùng anh", người đọc sẽ cảm thấy một quan niệm hoàn toàn mới về "Tình Yêu" - Tình yêu không còn  giống như trong bài thơ Sóng - dữ dội và dịu êm; cũng không giống như "Thuyền và Biển" - Những ngày không gặp nhau, Biển bạc đầu thương nhớ nữa mà ở đây Tình yêu làm cho con người ta trẻ ra, là động lực hiện thực hóa những ước mơ, hoài bão. Khi yêu ta biết thế nào là giá trị của tình yêu và chính những điều đó sẽ thôi thúc chúng ta phải trân trọng và giữ gìn. Chính "Tình yêu" làm cho ta hoàn thiện hơn, để ta sống đúng nghĩa hơn và quả thực làm cho con người thực sự Người hơn.

Nói cùng anh, xuân quỳnh, Đây tình yêu em muốn nói cùng anh

Em biết đấy là điều đã cũ
Chuyện tình yêu, quan trọng gì đâu:
Sự gắn bó giữa hai người xa lạ
Nỗi vui buồn đem chia sẻ cùng nhau

Em đâu dám nghĩ là vĩnh viễn
Hôm nay yêu, mai có thể xa rồi
Niềm đau đớn tưởng như vô tận
Bỗng có ngày thay thế một niềm vui

Điều hôm nay ta nói, ngày mai
Người khác lại nói lời yêu thuở trước
Đời sống chẳng vô cùng, em biết
Câu thơ đâu còn mãi ngày sau

Chẳng có gì quan trọng lắm đâu
Như không khí như màu xanh lá cỏ
Nhiều đến mức tưởng như chẳng có
Trước cuộc đời rộng lớn mênh mang

Nhưng lúc này anh ở bên em
Niềm vui sướng trong ta là có thật
Như chiếc áo trên tường như trang sách
Như chùm hoa mở cánh trước hiên nhà

Em hiểu rằng mỗi lúc đi xa
Tình anh đối với em là xứ sở
Là bóng rợp trên con đường nắng lửa
Trái cây thơm trên miền đất khô cằn

Đấy tình yêu, em muốn nói cùng anh:
Nguồn gốc của muôn ngàn khát vọng
Lòng tốt để duy trì sự sống
Cho con người thực sự Người hơn

7. Dẫu em biết chắc rằng anh trở lai

Xuyên suốt mảnh cảm xúc của bài thơ "Dẫu em biết chắc rằng anh trở lại" là nỗi nhớ khôn nguôi của một người vợ nhớ thương chồng. Dẫu biết rằng anh đi xa là vì công việc, là đất nước, vì hoài bão của người làm trai nhưng ở nhà vò võ một mình, nhà thơ cũng buồn phiền, lo lắng đôi khi còn cả những cảm xúc hoài nghi. Nhưng vượt lên trên tất cả người con gái ấy vẫn một lòng hướng đến tương lai: 

"Dẫu em biết rằng anh, anh cũng nhớ.
Nhưng lòng em nào có lúc nguôi quên."

Dẫu em biết chắc rằng anh trở lại - Xuân Quỳnh

Thị trấn nào anh đến chiều nay
Mảnh tường vắng, mùa đông giá rét
Dẫu em biết không phải là vĩnh biệt
Vẫn thấy lòng da diết lúc chia xa

Xóm làng nào anh sẽ đi qua
Những đồng lúa, vườn cây, bờ bãi…
Dẫu em biết rằng anh trở lại
Ngọn gió buồn vẫn thổi phía không anh.

Thời gian trôi theo cánh cửa một mình
Hạt mưa bụi rơi thầm trên mái ngói
Tờ lịch mỏng bay theo lòng ngóng đợi
Một con đường vời vợi núi cùng sông

Gọi ngàn lần tên anh vẫn là không
Chỉ lá rụng dạt dào lối phố
Dẫu em biết rằng anh, anh cũng nhớ.
Nhưng lòng em nào có lúc nguôi quên.

Xuất bản: Bài thơ được nhà thơ Xuân Quỳnh sáng tác vào 6-3-1985

8. Chuyện cổ tích về loài người

Bên cạnh những tác phẩm nói về chủ đề tình yêu đôi lứa vô cùng độc đáo và nổi bật thì nhà thơ Xuân Quỳnh còn khiến người đọc bất ngờ khi bà có những sáng tác về chủ đề loài người dành cho lứa tuổi thiếu nhi. Những vần thơ hay, trong sáng, dễ hiểu và vô cùng ngộ nghĩnh trong bài  thơ Chuyện cổ tích về loài người đã làm cho lứa tuổi thiếu nhi vô cùng yêu thích.

Nội dung chính của bài thơ đề cập đến từ thuở khai thiên, lập địa được thuật lại bằng quan hệ tiếp nhận cổ tích khi tác giả hướng người nghe về trẻ em, biến trẻ con thành nhân vật trung tâm. Với những dòng thơ năm chữ ngắn gọn như giọng kể chuyện tâm tình, thủ thỉ, sự sáng tạo về trời đất và con người được hiện lên rất chân thực và khách quan. Điều đó làm cho các em học sinh rất dễ nhớ, dễ đọc và tạo cảm hứng cho các em học tập thật tốt.

Chuyện cổ tích về loài người - Xuân Quỳnh. Trời sinh ra trước nhất

Trời sinh ra trước nhất
Chỉ toàn là trẻ con
Trên trái đất trụi trần
Không dáng cây ngọn cỏ
Mặt trời cũng chưa có
Chỉ toàn là bóng đêm
Không khí chỉ màu đen
Chưa có màu sắc khác

***

Mắt trẻ con sáng lắm
Nhưng chưa thấy gì đâu!
Mặt trời mới nhô cao
Cho trẻ con nhìn rõ
Màu xanh bắt đầu cỏ
Màu xanh bắt đầu cây
Cây cao bằng gang tay
Lá cỏ bằng sợi tóc
Cái hoa bằng cái cúc
Màu đỏ làm ra hoa
Chim bấy giờ sinh ra
Cho trẻ nghe tiếng hót
Tiếng hót trong bằng nước
Tiếng hót cao bằng mây
Những làn gió thơ ngây
Truyền âm thanh đi khắp
Muốn trẻ con được tắm
Sông bắt đầu làm sông
Sông cần đến mênh mông
Biển có từ thuở đó
Biển thì cho ý nghĩ
Biển sinh cá sinh tôm
Biển sinh những cánh buồm
Cho trẻ con đi khắp
Đám mây cho bóng rợp
Trời nắng mây theo che
Khi trẻ con tập đi
Đường có từ ngày đó
Nhưng còn cần cho trẻ
Tình yêu và lời ru
Cho nên mẹ sinh ra
Để bế bồng chăm sóc
Mẹ mang về tiếng hát
Từ cái bống cái bang
Từ cái hoa rất thơm
Từ cánh cò rất trắng
Từ vị gừng rất đắng
Từ vết lấm chưa khô
Từ đầu nguồn cơn mưa
Từ bãi sông cát vắng…

Biết trẻ con khao khát
Chuyện ngày xưa, ngày sau
Không hiểu là từ đâu
Mà bà về ở đó
Kể cho bao chuyện cổ
Chuyện con cóc, nàng tiên
Chuyện cô Tấm ở hiền
Thằng Lý Thông ở ác…
Mái tóc bà thì bạc
Con mắt bà thì vui
Bà kể đến suốt đời
Cũng không sao hết chuyện

Muốn cho trẻ hiểu biết
Thế là bố sinh ra
Bố bảo cho biết ngoan
Bố dạy cho biết nghĩ
Rộng lắm là mặt bể
Dài là con đường đi
Núi thì xanh và xa
Hình tròn là trái đất…

Chữ bắt đầu có trước
Rồi có ghế có bàn
Rồi có lớp có trường
Và sinh ra thầy giáo…
Cái bảng bằng cái chiếu
Cục phấn từ đá ra
Thầy viết chữ thật to
“Chuyện loài người” trước nhất.

Xuất bản: Bài thơ "Chuyện cổ tích về loài người" nằm trong tập thơ "Lời ru trên mặt đất", được xuất bản năm 1978 của nhà thơ Xuân Quỳnh. Hiện nay, trích đoạn của bài thơ được dùng làm bài tập đọc trong chương trình sách giáo khoa lớp 4.

9. Lời ru của mẹ

Không chỉ là một bà hoàng về thơ tình (tình yêu đôi lứa), mà nhà thơ Xuân Quỳnh cũng đã viết rất thành công về chủ đề tình yêu lớn lao mà mẹ dành cho con. Tiêu biểu cho chủ đề tình yêu thương gia đình chính là bài thơ "Lời ru của mẹ". Trong bài thơ hình ảnh người mẹ tảo tần, dịu dàng hiện lên rất thực, rất đẹp. Từng lời thơ trong bài thơ đã là nổi bật lên tâm hồn và tình yêu sâu nặng của người mẹ dành cho con bằng cách gửi gắm qua những lời ru êm dịu. Mỗi chúng ta, ai lớn lên cũng luôn luôn nhớ mãi những tiếng ru ngọt ngào của mẹ ru con. Nhưng "Lời ru" của Xuân Quỳnh mang một phong cách rất riêng, lời ru không còn phải là lời ru hỡi ru hời cho con ngủ ngon mà ở đây Lời ru luôn luôn rất thực tế, đáp ứng nhu cầu của con qua từng gia đoạn. Cụ thể như "Lời ru là tiếng hát - khi con vừa ra đời; Lời ru thành tấm chăn - đắp cho con ngủ;... Lời ru thành mênh mông - khi con ra biển rộng"... 

Lời ru của mẹ- Xuân Quỳnh

Lời ru ẩn nơi nào
Giữa mênh mang trời đất
Khi con vừa ra đời
Lời ru về mẹ hát

Lúc con nằm ấm áp
Lời ru là tấm chăn
Trong giấc ngủ êm đềm
Lời ru thành giấc mộng

Khi con vừa tỉnh giấc
Thì lời ru đi chơi
Lời ru xuống ruộng khoai
Ra bờ ao rau muống

Và khi con đến lớp
Lời ru ở cổng trường
Lời ru thành ngọn cỏ
Đón bước bàn chân con

Mai rồi con lớn khôn
Trên đường xa nắng gắt
Lời ru là bóng mát
Lúc con lên núi thẳm
Lời ru cũng gập ghềnh
Khi con ra biển rộng
Lời ru thành mênh mông.

10. Con yêu mẹ

Bài thơ "Con yêu mẹ" của nhà thơ Xuân Quỳnh là lời THỎ THẺ của con và lời THỦ THỈ của mẹ đang trò chuyện cùng nhau, mẹ hỏi và con trả lời. Ai cũng biết, tình cảm mẹ - con là một thứ tình cảm vô cùng thiêng liêng và sâu nặng, mẹ luôn dành tất cả những gì tốt đẹp nhất cho con. Khi tình mẫu tử ấm áp, tốt lành ấy hàng ngày, hàng tháng và hàng năm đã gieo vào lòng con trẻ sự vị tha và một tình yêu thương cao thượng thì người mẹ cũng sẽ nhận được tình cảm yêu mến, vô bờ bến của Con dành cho mẹ. Với cách dùng tư giản dị, đời thường nhưng lại chứa đựng một sự rộng lớn bao la. Như chỉ là câu hỏi "Con yêu mẹ như nào?" thì sẽ nhận ngay được câu trả lời ngây thơ của con "Con yêu mẹ bằng ...ông trời - rộng lớn, bao la; Con yêu mẹ bằng Hà Nội - rộng lớn, nhiều phố phường; ... nhưng kết thúc lại là Yêu mẹ bằng con dế - nhỏ bé nhưng lúc nào Con cũng sẽ nhìn thấy Mẹ!". Bạn hãy cùng Tikibook đọc bài thơ và cảm nhận nhé!

Con yêu mẹ - Xuân Quỳnh

- Con yêu mẹ bằng ông trời
Rộng lắm không bao giờ hết

- Thế thì làm sao con biết
Là trời ở những đâu đâu
Trời rất rộng lại rất cao
Mẹ mong, bao giờ con tới!

- Con yêu mẹ bằng Hà Nội
Để nhớ mẹ con tìm đi
Từ phố này đến phố kia
Con sẽ gặp ngay được mẹ

- Hà Nội còn là rộng quá
Các đường như nhện giăng tơ
Nào những phố này phố kia
Gặp mẹ làm sao gặp hết!

- Con yêu mẹ bằng trường học
Suốt ngày con ở đấy thôi
Lúc con học, lúc con chơi
Là con cũng đều có mẹ

- Nhưng tối con về nhà ngủ
Thế là con lại xa trường
Còn mẹ ở lại một mình
Thì mẹ nhớ con lắm đấy

Tính mẹ cứ là hay nhớ
Lúc nào cũng muốn bên con
Nếu có cái gì gần hơn
Con yêu mẹ bằng cái đó

- À mẹ ơi có con dế
Luôn trong bao diêm con đây
Mở ra là con thấy ngay
Con yêu mẹ bằng con dế

Với tuyển tập 10 bài thơ nổi bật nhất của nhà thơ Xuân QuỳnhTikibook đã trình bày, hi vọng bạn đọc sẽ có được một cái nhìn tổng quan, cảm nhận được những cung bậc cảm xúc trong phong cách thơ của nữ thi sĩ Xuân Quỳnh. Cả cuộc đời nhà thơ luôn cháy hết mình với tình yêu, khát khao hạnh phúc lứa đôi và gìn giữ ngọn lửa yêu thương trong gia đình. Bên cạnh đó, người đọc còn nhận thấy được những triết lý sâu sắc, thực tế nảy sinh từ đời sống thực tiễn giúp người đọc nhìn nhận một cách khách quan hơn, trực diện hơn để làm sao cho cuộc sống trở nên thật ý nghĩa. Con người ai cũng chỉ được sống một lần mà thôi, vì thế hãy đừng để bản thân cảm thấy HỐI TIẾC và phải nói lên từ "GIÁ NHƯ" bạn nhé!

Đăng ngày 30/09/2021, 1,991 lượt xem